Over deze blog

Welkom,

Op deze site vindt u rapportages, artikelen en studies over het landschap rond Nijkerk, Putten en Voorthuizen van mijn hand.  U vindt ze terug onder ‘categories’ in de rechter kolom. U kunt vrij van deze informatie gebruik maken, uiteraard met vermelding van de bron. Wanneer u commentaar, vragen of aanvullingen heeft, plaats ze dan! Ik kom er zeker op terug.

Peter Bijvank.

16 thoughts on “Over deze blog

  1. Geachte heer Bijvank,

    in mijn onderzoek naar mijn familienaam (Rosendal) ben ik te weten gekomen dat deze naam afkomstig is van boerderij Roozendaal (gelegen in de sectie Gerven van de gemeente Putten). Ik vroeg mij af of u deze boerderij in uw onderzoeken bent tegengekomen?

    Met vriendelijke groet,

    Richard Rosendal

    • Beste heer Rosendal,
      Leuk dat u reageert naar aanleiding van mijn onderzoek op Gerven in Putten. De boerderij Rozendaal (of Roozendaal) staat inderdaad in de buurtschap Gerven maar iets noordwestelijker van het gebied waar ik onderzoek naar doe (rondom de boerderij Groot Gerven). De bestaande boerderij Rozendaal (kruising Beulekampersteeg/Rozendaalseweg te Putten) heeft een vroegere voorganger gehad (‘het oude Roozendaal’, Frederik heer van Rosendal, bron: Maelenboeck vant Helrevelt, waerinne de maelen opcomsten des selven velts, overgiften end anders geregistreert staen 1627-1859, Markenarchief, Rijksarchief Arnhem). De plaats van deze oudere boerderij is niet bekend maar zal daar vermoedelijk vlakbij hebben gelegen. Rozendaal lag op het Hellerveld (een maalschap, een organisatie van boeren of geërfden, die de heidegronden beheerden) en dan nog specifieker noordelijk van de Soestraat. De Soestraat was een nat heidegebied waar in de loop van de 18e en 19e eeuw keuterijtjes werden gebouwd. Keuterijen, d.w.z. kleine boeren of dagloners die zich daar vestigden. De oudste, mij bekende, vermelding van Rozendaal is dan ook uit die periode,1773-1775, Wouter Jacobsen Rosendaal (bron: Rijksarchief Arnhem, Rechterlijk Archief Veluwe en Veluwezoom, Register op het protocol van beswaer over den ampten van Putten,inv. nr. 865). In de 19e eeuw is de boerderij slechts enkele hectaren groot en wordt gesproken over ‘een daghuurdersplaatsje de Rosendaal genaamd’ (bron: Rijksarchief Arnhem, Notarieel Archief, Notariaat A.D.S. Colenbrander 1827-1869,. Minuten 1 t/m 9006, inv.nr. 3900-3899). Volgens de (betrouwbare) toponymist W. Hagoort is de naam Rozendaal ‘ontleend aan een ontginningsgebied gelegen ten noorden van de Soestraat. De naam dient niet letterlijk te worden opgevat, maar behoort tot de toponymische fantasie- of modenamen’ (bron: W.J. Hagoort, bijdrage tot de toponymie van Putten, doctoraalscriptie Nederlandse Taal- en Letterkunde, Afd. Historische taalkunde, Universiteit van Utrecht, mei 1984).

      Kortom, Rozendaal was in tegenstelling tot de meer zuidelijk gelegen Gervense boerderijen, geen kloostergoed maar een relatief jonge, 18e eeuwse ontginningskeuterij. De Rozendaalseweg en Beulekampersteeg zijn ook relatief jonge heidewegen die na de opheffing en verdeling van het Hellerveld in het midden van de 19e eeuw zijn aangelegd.

      Ik hoop dat u wat aan deze informatie heeft en veel succes bij u verdere naspeuringen.

      Met vriendelijke groeten,

      Peter Bijvank.

      • Beste heer Bijvank,

        hartelijk bedankt voor uw snelle antwoord en deze informatie! In het boekje van Klaas Friso over Putten heb ik reeds wat van deze informatie gevonden maar met behulp van uw antwoord heb ik weer een hoop nieuwe aanknopingspunten voor mijn onderzoek, dank u wel!

        Met vriendelijke groet,

        Richard Rosendal

  2. Hoi Peter, Op oude kaarten van de appelse heide staat ten zuiden van Gagelwijk een klein rond stukje land dat omwald is. kadasterkaart appelse heide 1850. Van vroegere bewoners van ”Veldhoef” weet ik dat dit ”Het ronde kampje” heette. Een stukje van de wal is er nog. Maar de rest is bij het weiland gevoegd, en heet nu ”De bomenkamp”. Vroeger was het kampje midden in de hei. Weet je misschien wat de oorsprong van dit kampje is? Groet: Gerrie

    • Beste Gerrie,

      Over de exacte herkomst of gebruik van dit, inderdaad opvallende, kampje is niet veel bekend. Ik besteed er aandacht aan bij mijn onderzoek naar de Kruishaarderberg (zie elders op mijn site voor de rapportage, pg. 22 en 23). Het ‘ronde kampje’ of ‘bomenkampje’ zoals het perceel nu blijkbaar wordt genoemd was in ieder geval in 1832 (kadastrale atlas) als bouwland in gebruik. Toen was de eigenaar Baron d’Yvoy (en niet de maalschap van het Hellerveld die toen nog wel de rest van de heide om het kampje in gezamenlijk bezit had). Het ligt op de uiterste punt van een verhoging in het veld (dekzandrug). Ik vermoed dat het perceel in het verleden een veekraal is geweest. Feitelijk een afgepaald stuk grond waar vee (schapen of koeien) ‘s nachts (op droge grond) werd gehuisvest om overdag vanuit de kamp het Hellerveld op te trekken om te grazen. Het is mijns inziens te klein om puur als bouwland te zijn aangelegd. Waarschijnlijk is, nadat het de functie van veekraal verloor, als bouwland gebruikt (het lag nl. mooi beschut door de omwalling, hetzelfde is in feite ook met het bouwlanderceel van de Kruishaarderberg gebeurd). Het perceeltje kan bij de boerderij Gagelwijk hebben gehoord maar het kan ook in bredere zin door de ‘buren van Gerwerden’ in gebruik zijn geweest. Een voor deze contreien uniek landschapselement omdat ik nergens een vergelijkbaar perceeltje ben tegengekomen bij oude boerderijen rond Hell of Slichtenhorst. Vlak onder Renselaer tegenover de tegenwoordige boerderij Weltevreden aan de Achterridderweg ligt ook een geïsoleerd kampje maar deze is groter en ik vermoed dat die puur voor het gebruik als bouwland is aangelegd (zie ook rapportage Kruishaarderberg).

      Leuk dat je reageert op mijn site. Ik houd me aanbevolen voor dit soort zaken die je daar in het prachtige en oeroude landschap van Gerven tegenkomt.

      Hartelijke groeten,

      Peter.

  3. geachte heer Bijvank,

    met veel interesse heb ik een aantal van uw artikelen gelezen over de buurtschap Gerven. Wij wonen sinds een paar jaar aan de Gervenseweg op Klein Weelderen en zijn erg geïnteresseerd in de historie van dit prachtige gebied. Op oude topografische kaarten zijn wij de namen Groot Weelderen, Klein Weelderen en Wilden wel tegengekomen, maar over de historie van deze plek is niet veel te vinden. Bent u in uw onderzoeken misschien informatie over Weelderen tegengekomen?

    Met vriendelijke groeten
    Henk de Fluiter

  4. Geachte heer Bijvank,
    Allereerst wil ik u mijn complimenten geven over deze fraaie blog.
    Omdat u zich o.a. bezich houdt met aardwerken in het landschap wil ik u het volgende voorleggen.
    Op de Duivelsberg, ten oosten van Nijmegen, ligt een klein omwald vlak op een flauwe helling. Ca. 20 x 30 m groot. De functie daarvan kan ik niet duiden. Wellicht kent u een soortgelijke omwalling en helpt het mij op weg de functie daarvan te achterhalen.
    Wanneer u mij een mailtje wilt sturen kan ik u een documentje mailen met meer informatie over die omwalling.

    vriendelijke groet,
    Paul Klinkenberg

    • Geachte heer Klinkenberg, beste Paul,
      Dank voor je reactie. Graag ontvang ik nadere informatie van je over het omwalde gebiedje op de Duivelsberg. Een extra blik kan wellicht helpen.

      Hartelijke groeten,

      Peter.

  5. Hoi Peter, dit gaat niet over Gerven, maar over Appel. Vanmiddag hoorde ik nieuws over het Landgoed Appel. Dit is het landgoed van Van Beuningen. Er bestaat blijkbaar een Koepelplan Landgoed Appel, deze wordt do de 11e in de Raad besproken. (Zie voor dit plan : Buurtvereniging Appel – kijk bij ; heet van de naald.) Groeten, Henk Bettink

    • Dag Henk,

      Bedankt voor je bericht. Ik had het plan al gelezen. Goed dat er wordt nagedacht over de ruimtelijke ontwikkeling van Appel. Maar of dit plan daar nu de basis voor moet zijn betwijfel ik. Zitten een paar heel goede punten in (economische dragers van het gebied zijn belangrijk om het landschap op een duurzame manier te beheren). Het wordt echter gevaarlijk wanneer je dit plan als juridische basis gaat gebruiken voor alle toekomstige ontwikkelingen in het gebied. Daarvoor is het nog veel te vaag en bied het ruimte voor veel ontwikkelingen die wellicht echt niet gewenst zijn.
      Vanuit historisch landschappelijk perspectief is er over Appel nog heel veel onduidelijk. Daar wordt met geen woord over gerept. Juist goed zicht hebben op de historische ontwikkeling van het landschap (waar lag bijvoorbeeld de kern van Appel? Hoe zijn de eerste domaniale goederen afgesplitst? Wat was de functie van de ringwal? Langs welke lijnen is Appel ontgonnen?) is het fundament voor nieuwe ontwikkelingen. De heideherstelprojecten in het oostelijk deel van het landschap zijn wellicht prachtig voor de natuur maar desastreus voor de cultuurhistorie van het vml. maalschapslandschap. Oude heidepaden zijn verdwenen en veenvergravingen zijn grotendeels afgegraven. Dit gebeurt niet bewust maar doordat er geen kennis over bestaat. Daarom zou het goed zijn om tegelijkertijd een cultuurhistorische landschapskaart van het gebied te maken waardoor je de cultuurhistorie van het gebied (naast de archeologische waarden) werkelijk een plek geeft. We zullen zien.

      Groeten,

      Peter.

  6. Geachte heer Bijvank,
    Ik zou in het kader van een geschiedenisproject van de gemeente Putten, het Puttens Historisch Genootschap en Stichting Oktober 44 graag met u in mailcontact treden. Als u daartoe bereid bent, kunt u mij op onderstaand adres bereiken.
    Met vriendelijke groet

  7. Geachte heer Bijvank,

    Ik ben momenteel bezig met een onderzoek naar de beken rondom Harskamp op de Veluwe. Met name het ontstaan hiervan en welke rol deze beken speelden in de geschiedenis van het landschap en het dorp. Dit onderzoek doe ik in het kader van de pre-master landschapsgeschiedenis aan de RUG te Groningen. Theo Spek vertelde mij dat u veel weet over de beken op de Veluwe. Heeft u wel eens onderzoek gedaan naar de beken op de Veluwe aan de zijde van de Gelderse Vallei en kunt u mij misschien meer vertellen over de oorsprong hiervan?

    Ik hoor graag van u! Bij voorbaat dank. U kunt mij bereiken via onderstaand e-mailadres.

    Met vriendelijke groet,
    Berthilda van den Berg.

    • Beste mevrouw van den Berg, beste Berthilda,

      Onderzoek naar de herkomst van beken is interessant maar ook best lastig. Het gebruik is veelzijdig (afvoer van water, bevloeiing, waterkracht, etc.) en is sterk afhankelijk van omgevingsfactoren (natuurlijke omstandigheden en bijvoorbeeld de occupatie geschiedenis van het gebied).

      Omdat ik onderzoek doe naar de ontginningsgeschiedenis van het noordwestelijk deel van de GV kom ik in (archief)bronnen ook summier informatie tegen over beken in het gebied. Dit zijn veelal allemaal geheel gegraven beken met verschillende gebruiksvormen.

      Ik ken de specifieke situatie rond Harskamp niet maar het lijkt me leuk om informatie uit te wisselen.

      Hartelijke groeten,

      Peter

      • Beste meneer Bijvank,

        Dank voor uw reactie! Ik zou graag een keer met u afspreken om hierover van gedachten te wisselen. Als u hiervoor open staat, zou u mij dan een persoonlijke mail willen sturen?

        Alvast heel hartelijk dank,

        Met vriendelijke groet,
        Berthilda van den Berg.
        bberg021193@gmail.com

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s