De Veenputten revisited; nieuwe blik op een oud onderzoek

In 2008 heb ik een onderzoek uitgevoerd naar een aantal vreemd ogende kuilen op de Appelse heide nabij de Woudweg. Het onderzoeksrapport staat ook op mijn site (‘Veenputten op de Appelse heide’, d.d. 2008). Interessante vraag die daarbij naar voren kwam was of er op of rond de plek van de veenputten nog veen in de bodem voorkwam dat met stuifzand was ondergestoven. Met die gedachte ben ik vervolgens in 2011 een aanvullend onderzoekje begonnen naar deze ondergestoven veenlagen. Hierbij de rapportage.

 

Rapportage Aanvullend bodemonderzoek veeninsluitingen

Karrensporen op de Appelse heide

Tussen de verschillende boerderijen en buurschappen van het gebied tussen Nijkerk, Putten en Voorthuizen lag vanaf de middeleeuwen een dicht netwerk van karrensporen, ook wel buurtwegen of stegen genoemd. Veel van deze voormalige zandwegen zijn verdwenen onder nieuwbouwwijken, bestaande wegen of landbouwontginningen. Op de Appelse heide liggen nog een groot aantal van deze karrensporen verstopt onder zand en vegetatie. Niet of nauwelijks meer zichtbaar in het landschap maar nog wel aanwezig in de bodem. In dit artikel een blik op deze oude karrensporen; de vrachtroutes van onze voorouders.

Een bewerking van dit artikel is geplaatst in het blad ‘Vrogger’  van de Stichting Oud Nijkerk (nr. 1, 2018)

Artikel Karrensporen op de heide

De geschiedenis van de boerderijen Groot en Klein Weelderen in Putten

De boerderij Groot Weelderen aan de Beulekampersteeg in Putten is in de jaren tachtig van de vorige eeuw door brand verwoest en nu een woonhuis. Klein Weelderen ligt iets zuidelijker en is nu een woonboerderij verscholen in het groen aan de Gervenseweg. In tegenstelling tot de meeste historische boerderijen in dit gebied zijn het geen voormalige kloosterboerderijen geweest. Hoe zag de historie van deze boerderijen er dan wel uit? Een artikel over twee zeventiende eeuwse ontginningen op het voormalige Hellerveld.

Dit artikel is tevens geplaatst in het septembernummer van ‘De Graver’, het blad van het Puttens Historisch Genootschap.

artikel-weelderen

Stadse manieren op het platteland

Een rechtszaak uit de achttiende eeuw op Gerven

Dit artikel beschrijft de rechtszaak die Pilgrom Wolfsen in 1705 begon tegen de maalschap  van het Hellerveld over de vernielingen die waren aangericht aan de oprijlaan van zijn boerderijen op Gerven. De zaak geeft een goed beeld van de onderlinge (bezits)verhoudingen die vanaf de late middeleeuwen tot de negentiende eeuw aanwezig waren op de kloostergoederen van de noordwest Veluwe. Een artikel over stadse manieren op het platteland.

Artikel Stadse manieren op het platteland

De Appeler maalschap

Vanaf de late Middeleeuwen tot het midden van de 19e eeuw hebben de maalmannen van de Appeler maalschap de ongecultiveerde gronden rond de buurtschap Appel in Nijkerk en Voorthuizen beheerd. In dit artikel wordt aan de hand van de maalschapsboeken van de 17e en 19e eeuw de huishouding van het Appelerveld in detail toegelicht. Waar lag het Appelerveld, welke regelgeving werd gehanteerd en welke producten werden door de maalmannen van Appel van het veld gewonnen? Bij het artikel zijn twee getranscribeerde documenten uit het malenboek opgenomen voor vervolgonderzoek.

Veel leesplezier!

artikel-appeler-maalschap

Rapportage Kruishaarderberg

Nadat ik mijn onderzoek in het voorjaar van 2011 naar de historie van de Kruishaarderberg had afgerond heb ik de rapportage van dit onderzoek uitgezet bij een aantal deskundige meelezers. Wim Hagoort (gepubliceerd over veldnamen rond Nijkerk en Putten), Peter Schut (regioarcheoloog) en Theo Spek (landschapshistoricus RUG) hebben ofwel tijdens mijn onderzoek geholpen en/of mijn rapportage van commentaar voorzien. Uiteindelijk heeft dit geleid tot deze rapportage.

Rapportage Kruishaarderberg

Een eilandje op de heide

Op de voormalige maalschapsgronden tussen Nijkerk en Putten lagen in de zeventiende eeuw een aantal kleine akkertjes als eilandjes op de heide. Eén van deze eilandjes was de akker van de Kruishaarderberg. Even oostelijker lag er nog een.  Killian van Renselaer, bewindhebber van de West Indische Compagnie kocht op 27 januari 1627 dit kleine perceeltje terwijl hij op hetzelfde moment grote zaken deed in Amerika. Een artikel over grote en kleine zaken en wat daar nu nog van is terug te vinden in het huidige landschap.

Dit artikel is in juni 2011 geplaatst in het blad van de Stichting Oud Nijkerk.

artikel-een-eilandje-op-de-heide